۶ سپتامبر ۲۰۲۵- پژوهشگران در یک کارآزمایی تصادفی جدید با عنوان HISTORI دریافتند که بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی که داروهای ضد روان پریشی مصرف می کنند، با دریافت ۱میلی گرم سماگلوتاید، کاهش وزن و کاهش HbA1c بیشتری را نسبت به دارونما تجربه کردند. این یافته ها نشان می دهد که آگونیست های گیرنده GLP-1 ممکن است سلامت متابولیک را در این گروه پرخطر، که با نرخ بالای دیابت و مرگ و میر قلبی-عروقی مواجه هستند و اغلب از مطالعات قبلی GLP-1 کنار گذاشته شده اند، بهبود بخشند.
این مطالعه که در نشریه JAMA Psychiatry منتشر شده است، توسط دکتر آشوک آ. گانشالینگهام و همکارانش از بخش غدد درون ریز بیمارستان دانشگاهی اودنس در دانمارک انجام شده است. این پژوهش یکی از نخستین کارآزمایی های کنترل شده تصادفی است که ایمنی و اثربخشی سماگلوتاید را در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی، چاقی و پیش دیابت بررسی می کند- شرایطی که به دلیل عوارض متابولیک داروهای ضد روان پریشی نسل دوم، اغلب همزمان رخ می دهند.
محققان، ۱۵۴فرد بزرگسال ۱۸تا ۶۰ساله ی مبتلا به اسکیزوفرنی، اضافه وزن یا چاقی(BMI برابر یا بالاتر از ۲۷) و پیش دیابت(HbA1c بین ۵.۷ تا ۶.۴ درصد)، را از مراکز سلامت روان جامعه محور در دو منطقه دانمارک برای شرکت در این مطالعه، جذب کردند. شرکت کنندگان به صورت تصادفی به دریافت سماگلوتاید زیرجلدی هفتگی (با افزایش دوز تا ۱میلی گرم طی ۸هفته) یا دارونما برای مدت ۳۰هفته اختصاص یافتند.
نتیجه ی اصلی مطالعه، تغییر در HbA1c بود و معیارهای ثانویه شامل وزن بدن، علائم اسکیزوفرنی و کیفیت زندگی جسمی و روانی بودند. از میان ۱۵۴شرکت کننده، ۱۴۱نفر مطالعه را به پایان رساندند (۹۶ درصد در گروه سماگلوتاید و 87 درصد در گروه دارونما).
یافته های کلیدی مطالعه به شرح زیر است:
· در مقایسه با دارونما، مصرف سماگلوتاید منجر به کاهش ۰.۴۶درصدی در سطح HbA1cشد.
· ۸۱ درصداز بیماران دریافت کننده سماگلوتاید به سطح HbA1c زیر ۵.۷ درصد رسیدند، در حالی که این رقم در گروه دارونما ۱۹ درصد بود.
· میانگین وزن بدن در گروه سماگلوتاید ۹.۲۱ کیلوگرم کاهش یافت، در حالی که بیماران گروه دارونما تغییر اندکی داشتند.
· پروفایل چربی خون بهبود یافت، به طوری که کلسترول HDLبه میزان ۱۰.۸۱ میلی گرم در دسی لیتر افزایش یافت و تری گلیسریدها به میزان ۲۹.۲۰ میلی گرم در دسی لیتر کاهش یافتند.
· کیفیت زندگی جسمی به میزان ۳.۷۵ واحد بهبود یافت، اگرچه تغییر قابل توجهی در کیفیت زندگی روانی یا شدت علائم اسکیزوفرنی مشاهده نشد.
· پیامدهای روان پزشکی پایدار باقی ماندند، که نگرانی ها درباره تأثیر منفی درمان هایGLP-1 بر سلامت روان را کاهش می دهد.
· شایع ترین عوارض جانبی در گروه سماگلوتاید، مشکلات گوارشی بودند.
· تعداد بستری ها در گروه سماگلوتاید اندکی بیشتر بود، اما نرخ عوارض جانبی جدی مشابه گروه دارونما بود.
نویسندگان بر اهمیت بالینی این یافته ها تأکید کرده و خاطرنشان نمودند که افراد مبتلا به اسکیزوفرنی به طور قابل توجهی امید به زندگی کمتری دارند، که بخش عمده ای از آن به دلیل بیماری های قلبی-متابولیک ناشی از درمان های ضد روان پریشی است. با توجه به اثربخشی محدود مداخلات سبک زندگی، سماگلوتاید ممکن است گزینه درمانی مناسبی برای کاهش این بار باشد.
نویسندگان نوشتند: «کارآزمایی HISTORI نشان می دهد که درمان ۳۰هفته ای با سماگلوتاید در کاهش سطح قند خون، وزن بدن و بهبود سلامت جسمی در بیماران مبتلا به اسکیزوفرنی، پیش دیابت و چاقی، ایمن و مؤثر است. این مطالعه از پتانسیل آگونیست های گیرنده GLP-1 به عنوان مداخله ای هدفمند برای این گروه محروم حمایت می کند، اگرچه تحقیقات بلندمدت بیشتری برای تأیید پایداری فواید و روشن شدن ایمنی در جمعیت های بزرگ تر مورد نیاز است».
منبع:
https://medicaldialogues.in/psychiatry/news/glp-1-receptor-agonists-improve-metabolic-outcomes-in-schizophrenia-patients-on-antipsychotics-jama-154648